جوش ذوبي
تجهيزات جوشكاري با قوس (قسمتهاي اصلي)
اين وسيله بنحوي طراحي شده كه ولتاژ زياد و متناوب جريان برق را كه منبع اصلي تغذيه برق به دستگاه است به ولتاژ بدون خطر و جريان زياد مناسب براي جوشكاري تبديل كند.
خروجي ترانسفورماتور جوشكاري ميتواند بصورت جرياني متناوب موجي يا يك جريان موجي مستقيم باشد. بمنظور ايمني ولتاژ خروجي ترانس جوشكاري بين 50-100 ولت محدود ميشود اگرچه ميزان جريان خروجي ممكنست تا 500 آمپر برسد.
خطراتيكه در نتيجه كاربرد دستگاههاي جوشكاري با برق وجود دارد
خطراتيكه ممكنست از ناحيه يك دستگاه جوشكاري با برق بوجود آيد در اين جدول نشان داده شده اند.
1- قسمت اوليه (ولتاژ زياد) كه بايستي مدار اتصال آن بوسيله يك برقكار ماهر نصب شود.
2- قسمت ثانويه (ولتاژ ضعيف) كه مدار خروجي دستگاه است و جوشكار خود با اتصال دادن كابل اتصال بدنه و تنظيم ولتاژ براي ميزان آمپر مورد نياز اقدام به بهرهبرداري مينمايد.
براي رفع اين خطرات حتيالامكان احتياطات زير بايستي در مدنظر گرفته شود.
اين موارد از اصول احتياطات است و هميشه بايستي بررسي شود در شرائط كار ترانس احتياطات ويژه ديگري نيز لازمست كه مراعات شود.
1- اطمينان حاصل كنيد منبع تغذيه دستگاه توسط كليد فيوز اعمال گردد بنابراين دستگاه را ميتوان از شبكه برق اصلي جدا نمود. و دسترسي به اين كليد در هر زمان به آساني ميسر باشد.
2- اطمينان حاصل كنيد سيم رابط اوليه دستگاه جوش در مقابل صدمات مكانيكي مسلح شده و عايقبندي آن براي فشار برق تغذيه تا حد V415 مناسب است.
3- اطمينان حاصل كنيد كه عايقبندي كليه كابلها سالم و صدمه نديده باشند و ترمينالها مطمئن و بيعيب هستند در صورت مشكوك بودن نبايستي از دستگاه استفاده كنيد مگر دستگاه توسط برقكار ماهري چك شود.
4- اطمينان حاصل كنيد بدنه دستگاه با كابلي كه بتواند تحمل جريان ثانويه را داشته باشد به زمين ارت شده است.
5- اطمينان حاصل كنيد سلكتور رگولاتور جريان داراي يك وضعيت براي قطع جريان دارد بنابراين حتي در موقع بروز حادثه جريان جوشكاري را بدون برگشت به كليديكه روي كابل اوليه ترانس است قطع نمايد.
6- اطمينان حاصل كنيد مدار خارجي دستگاه مناسب با جريان زياديكه بايستي براي كار مورد نظر استفاده شود ميباشد.
مدار خارجي دستگاه جوش برقي
معمولاً آمادهسازي و اتصالات جوشكاري توسط خود جوشكار انجام ميگيرد در اين رابطه سه اتصال مهم وجود دارد.
1-ارتباط كابل جوشكاري از دستگاه به انبر جوشكاري براي عبور جريان جوشكاري.
2-كابل اتصال آهن كه جريان برگشتي جوشكاري را از قطعه كار به دستگاه برگشت ميدهد.
3-انتهاي كابل معمولاًبه توسط بست پيچدار يا انبر فنردار مخصوص مجهز شده و به قطعه كار اتصال مييابد.
4-سيم اتصال زمين: اين اتصال براي كليه مدارات جوشكاري لازمست كه قطعه كار بدنه دستگاه و ساير اسكلتبندي فلزي را كه ممكنست در تماس با مدار برق جوشكاري قرار گيرند به پتانسيل زمين ارتباط دهد.
انتخاب وضعيت جريان و استفاده از كابلهاي مناسب جوشكاري يك اصل مهم ايمني بشمار ميرود. زيرا بايد توجه داشت در صورت عدم رعايت مسائل فوق چه عيوبي ممكنست در عمل بوجود آيد.
مهمترين عيوب به شرح زير است:
1-بدي اتصالات
2-استفاده از كابلهاي درازي كه نياز به آن طول نباشد (به سبب افت ولت بيش از حد)
3-عايقبندي خراب
4-استفاده نمودن از كابلهاي اتصال به ثانويه ترانس جوشكاري كه ظرفيت عبور جريان لازم را براي جوشكاري نداشته باشد.
شكل اختلاف اساسي بين كابل اتصال آهن و كابل جوشكاري دستگاه ترانس را نشان ميدهد.
اين كابل داراي سه يا چهار رشته سيم نسبتاً ضخيم است در صورتيكه جديداً با دارا بودن صدها رشته سيم نازك از نرمش و قابل انعطاف بودن آن و همچنين ظرفيت لازم براي جريانهاي خيلي زياد برخوردار است. اين سيمهاي افشان نازك كه بدون پوشش كاغذي هستند براي اين منظور است كه رشتهها با ليز خوردن رويهم بتوانند وضعيت خم شدن را قبول كنند پوشش عايقي و مقاوم براي جدار خارجي كابل با مواد عايقي نظير لاستيكهاي گوگرددار (TVR) معمول گرديده است.
الف - نمونهاي كامل چند رشته كه براي اتصال مدار اوليه دستگاه جوشكاري به منبع جريان است نشان ميدهد.
ب - كابل جوشكاري با سيمهاي افشان بمنظور استفاده از انعطاف زياد آن.
خطرات اصلي كه در مدار خارجي ترانسهاي جوشكاري وجود دارد در اين جدول ذكر شده است كه اين خطرات را ميتوان با استفاده از كابلهاي مناسب و اتصال صحيح آنها بمدار برطرف نمود.
مشخصات ساختماني و مقدار جريان كابلهاي با عايقبندي لاستيكي/غلافدار لاستيكي و عايقبندي لاستيكي/P.C.P كابل غلافدار با هاديهاي مسي دراين جدول داده شده است.
كابلهائيكه از دستگاه جوشكاري به الكترود جوشكاري و اتصال آهن وصل ميشود بايستي مناسب با جريان ماكزيمم جوشكاري باشد.
زمان بهرهبرداري (Duty Cycle) يك دستگاه جوشكاري هيچگاه بطور مداوم تحت بهرهبرداري واقع نميشود زيرا جوشكار در ضمن جوشكاري زمانهائي صرف تعويض الكترود، تفالهزدائي از ناحيه جوش و غيرو مينمايد. نسبت درصد بين زمانيكه عملاً جوشكاري انجام ميشود يا بعبارت ديگر قوس الكتريكي جريان دارد به زمانيكه كار جوش كاري انجام ميگيرد زمان بهرهبرداري (Duty Cycle) ناميده ميشود.
| x 100 | مدت زمانيكه قوس الكتريكي بر قرار است | =زمان بهره برداري |
| كل مدت جوشكاري |
(كه كل مدت جوشكاري مساويست با زمان برقراري جوش + صرف وقتهاي جنبي در ارتباط با جوشكاري)
مسير ترانسهاي جوشكاري مدت زمانيكه تحت برقراري جريان ماكزيمم قرار ميگيرند (Duety Cycle) 40% كل مدت جوشكاري است اگر در جوشكاري از كمترين جريان دستگاه استفاده شود اين درصد ممكنست افزايش يابد. 